Visie op herstel in regio Westervoort/Duiven/Zevenaar

De afgelopen jaren waren er ingrijpende of sterke ontwikkelingen in de geestelijke gezondheidszorg. Hierbij is ‘herstel’ steeds meer centraal komen te staan. Van daaruit maakte de RIBW AVV de keuze om vanuit Herstel Ondersteunende Zorg (HOZ) te werken. Herstel Ondersteunende Zorg omvat alle zorg die gericht is op het herstelproces van de individu, want ieder herstelproces is persoonlijk en uniek.

Om Herstel Ondersteunende Zorg te vertalen naar de zorg in de praktijk, is er een bepaalde visie, dit is de Visie op Herstel. Er is binnen de RIBW AVV een centrale overkoepelende Visie op Herstel: “Binnen RIBW AVV en ZO staat herstel voor persoonlijke ontwikkeling, leren en bewuste stappen zetten. Het gaat om de beweging, je ontwikkelt vaardigheden en krijgt nieuwe inzichten. Je gaat jezelf uitdagen en maakt eigen keuzes. 

Om bezig te zijn met je herstel creëren we een gedeelde leeromgeving. Hiermee bedoelen we dat je ruimte creëert waarin je van elkaar leert, elkaar ondersteunt en inspireert”.

De kracht van de Visie op Herstel is verduidelijking wat Herstel Ondersteunde Zorg is, het is het communicatiemiddel; wat de RIBW Westervoort / Duiven / Zevenaar biedt en wat de cliënt mag verwachten van deze zorg.

Wij, RIBW Westervoort / Duiven / Zevenaar, keken kritisch naar de Herstel Ondersteunende Zorg en de bijbehorende visie en kwamen tot het inzicht dat de Visie op Herstel eigenlijk net zo persoonlijk is als een herstelproces. Wij willen een visie waar wij zelf inspraak hebben, waardoor deze beter bij ons aansluit. Een visie door en voor alle cliënten en medewerkers binnen onze regio.

Het begin van onze visie op herstel
De eerste vraag die in ons opkwam; Hoe schrijf je een visie waarbij alle cliënten, begeleiders en ervaringsdeskundigen inspraak hebben? Dit met als doel dat de visie daadwerkelijk bij iedereen aansluit. Hierin is vooral de gelijkwaardigheid van groot belang, het schrijven van de visie moest een samenwerking zijn.

Om te beginnen hebben zijn we het gesprek met elkaar aan gegaan over herstel. Dit hebben we gedaan door een HOZ-middag te organiseren en iedereen binnen RIBW Westervoort / Duiven / Zevenaar hiervoor uit te nodigen. De opkomst tijdens deze middag was erg groot, er was veel belangstelling om samen na te denken over de Visie op Herstel.

Vanuit de centrale ZO hebben we een richtlijn gekregen die we goed konden gebruiken. Met een vragenlijst en veel kaartjes met kernwaarden onderzochten we wat ieder persoon zelf belangrijk vindt. Daarna vormden we groepjes van zes personen waarin deze kernwaarden werden besproken. Vervolgens schreef ieder groepje hun eigen visie. Het uiteindelijke resultaat waren tien verschillende visies op Herstel. Het was mooi om te zien wat we deze middag met elkaar bereikt hebben.

De volgende uitdaging was, om vanuit de tien visies, die tijdens de HOZ-middag zijn ontstaan, tot één Visie op Herstel te komen. Dit deden we met een select groepje, waar iedereen zich voor op kon geven. 
We dachten dit met één bijeenkomst wel even te doen, maar we kwamen maar liefst acht keer bij elkaar. Belangrijk was dat alles uit de verschillende visies terug zou komen in de nieuwe Visie op Herstel. Dit bleek behoorlijk ingewikkeld. We moesten vooral erg creatief zijn met woorden, maar we zijn ervan overtuigd dat dit uiteindelijk goed gelukt is. Het was nuttige tijd, want er is een mooie Visie op Herstel uitgekomen. 
Het was een lang proces, maar er was vanaf het begin een goede en fijne samenwerking. Er was veel respect voor elkaar, iedereen kon zijn wie die is, er was ruimte voor ieders persoonlijke inbreng en kwaliteiten. Daarnaast was het erg gezellig en was er veel ruimte voor humor.

En toen was de visie ineens kwijt! Gelukkig had toch iemand hem nog ergens op papier staan en weer terug gevonden. We hebben de visie vervolgens direct gedigitaliseerd, dit mocht niet weer gebeuren.

Het vervolg was het bekendmaken van onze regionale Visie op Herstel. Dit hebben we weer met een HOZ-middag gedaan. Doel van deze middag was iedereen stil te laten staan bij de visie. Daarnaast was deze middag gebaseerd op twee belangrijke herstel aspecten: eigen regie en zelf keuzes maken. Deze zijn ook essentieel in de visie zelf, omdat zonder deze aspecten nooit een visie zou zijn ontstaan die bij ons aansluit. 
We begonnen de middag met het onthullen van de visie:

“Herstel is voor ons een proces waarbij je met behulp van je passie, krachten en talenten, in je eigen tempo en op je eigen manier in ontwikkeling en beweging blijft.
Hierbij vergroot je je inzicht, je leert op jezelf te vertrouwen, je kwetsbaarheden te accepteren en je mogelijkheden te zien.
Voor ons is het belangrijk, ruimte te creëren met steun vanuit je omgeving, (h)erkenning, een gedeelde leeromgeving, wederzijds respect, humor en hoop, om jezelf te mogen en kunnen zijn.”

Daarna deed Linde Notmeijer (ZO Centraal Bureau en ervaringsdeskundig drama- therapeut) een dramastukje dat erg indrukwekkend was. 
Iedereen kreeg de gelegenheid om in groepjes hun meningen over de visie te delen. Voor de activiteit van de middag haalden we van te voren diverse kernwaarden uit de visie. Aan de hand van die kernwaarden nodigden we iedereen uit een activiteit te kiezen en werden er groepjes gevormd. De verschillende activiteiten waar iedereen uit kon kiezen, waren onder meer drama, muziek, een gedicht of verhaal schrijven, schilderen en fotografie. Linde Notmeijer hielp een groepje met uitbeelden van een kernwaarde met een drama-activiteit. De overige groepjes kozen hun kernwaarde uit te beelden door te gaan schilderen. Zo werden de kernwaarden vormgegeven. Aan het einde van de middag kon ieder groepje zijn kernwaarde presenteren. Er zijn vijf doeken uitgekomen die nu in de hal van ons regiokantoor te bezichtigen zijn.
Het was een zeer geslaagde middag, met veel gezelligheid. Het verloop van de middag was een weergave van de kernwaarden van onze visie.

Enkele reacties op de HOZ-middagen;

Susanne: ‘Ik vond het een leuke interessante middag, ik vond het prettig om het over herstel te hebben. Het is geen alledaags onderwerp, het was interessant om de verschillende meningen en gedachten te delen. Je gaat nadenken over de betekenis van herstel, je eigen herstel en wat je hierin belangrijk vind. Wat je belangrijk vind in de zorg, en de begeleiding. De mening van iedereen telt.’

Jochem: ‘Ik heb de middagen mede georganiseerd samen met de ZO ambassadeurs. Het waren waardevolle middagen die in het teken stond van wat voor iedereen belangrijk is, en dat is een mooie gedachte. Ieders mening was even belangrijk.’

Wendy: ‘In zijn algemeenheid vind ik het mooi om te zien dat met de HOZ middagen, de gelijkwaardigheid heel zichtbaar is tussen cliënt en medewerker.’

Angela: ‘De opdrachten op de Hoz middag vond ik leuk om te doen. Ook vond ik het leuk om bij elkaar te komen. Ondanks dat ik het lastig vind om in een groep te schilderen, heb ik met mijn groepje een schilderij gemaakt dat in het teken staat van hoop. Hoop doet leven, dat is goed terug te zien in ons schilderij.’

Linde: over de tweede middag: ‘ik vond het een hele eer om voor een volle zaal te spelen en te delen in Westervoort. In de workshop werd ik enthousiast en met humor ontvangen. Men stond open om te leren te luisteren en te delen. Ik ben graag de volgende keer weer aanwezig. Complimenten aan de organisatie, de middag zat goed in elkaar. Ik ben mooi meegenomen in het programma, ik wist waar ik aan toe was. Het maken van de eigen keuze met betrekking tot de workshops, liep goed.’

Het vervolg is, dat we gaan kijken wat onze visie betekent in de praktijk. Ook hierin zullen we weer iedereen binnen RIBW Westervoort / Duiven / Zevenaar betrekken met een HOZ-middag.